Tavla Tarihi:

Tavla, herbiri uzunlamasına altışar haneye ayrılmış iki bölmeli özel tahta üzerinde, iki zar ve 30 pul ile oynanan bir oyundur. Tavla iki kişi arasında oynanır. Otuz pul 15'er den iki ayrı renktedir. Her oyuncu pullarını tahtaya, karşı sağ köşeye 2, karşı sol köşeye 5, önde soldan beşinci haneye 3 ve sağdan altıncı haneye 5 pul gelecek şekilde dizer. İki tarafta zar atar ve oyuna büyük zarı atan başlar. Oyun, atılan zarlar ve zarlara göre yapılan hemleler ile devam eder. Çift zarlarda yani Farsçasıyla; "hepyek, dubara, düse, dört cihar, dübeş, düşeş" geldiğinde o sayıdan 4 defa oynama hakkı kazanılır. Oyunda amaç oyuncunun pullarının hepsini önünde topladıktan sonra atacağı zarlarla pulları eline toplaması yani tahta dışına almasıdır. Pulu biten oyunu kazanır.

Rakibi hiç pul almadan tüm pullarını toplayan oyuncu oyunu "mars" ile almış olur. Mars iki sayıdır. Tavla oyunları genelde 5 oyun üzerinden oynanır. Tavlanın, kız tavlası, yahudi tavlası, hapis, hepyek(gülbahar) gibi çeşitleri vardır.

T                                                             .

Satranç gibi önemli bir geçmişe sahip olan tavlanın doğuşu çok eski ve köklü medeniyetlere dayanır. Bazı kaynaklarda tavlanın Pers kültüründen çıktığı söylense de tavlaya ait bilgiler eski Sümer, Babil, Mısır ve Greek medeniyetlerinde de yer almaktadır. Gerek mezar taşlarına benzer yapılarda tavlaya benzer bir oyunun kullarından bahsedilmesi gerekse benzer bir oyunun taşlara, papiruslara resmedilmesinden bunları anlıyoruz. Mesela MÖ yaklaşık 177 yıllarına ait Ur al Chaldees kral mezarlıklarında bazı çivi tabletlerde tavla oyun kurallarını içeren yazıtlar bulunmuştur.

Günümüzde, dünyanın tüm ülkelerinde kendi ülke kültürü gibi benimsenmiş şekilde tavla oyunları oynanmakta, tavlaya ait hikayeler anlatılmaktadır. Tavla hemen hemen her kültürde benzer kuralları ile oynanır ki bu da tavlanın, dünyanın neredeyse tamamına yayılan müthiş bir kültür öğesi olduğunu göstermektedir. Dünyada bu kadar yaygınlık gösteren başka bir eğlence ve strateji oyunu daha bulunmamaktadır.

Bugün hala tavla severlerin bir kültür elçisi gibi kullandıkları, Farsça'da sayıları ifade eden ve günümüzde her söylenişinde nerede olursa olsun tavlayı hatırlatan tavlaya has terimler şunlar şunlardır:

1-1: Hep Yek;
2-2: Dü Bara;
2-1: İki bir;
3-3: Dü Se;
3-2: Seba -i Dü;
3-1: Se Yek;
4-4: Dört Cehar ("Car" diye de okunur);                             
4-3: Cehar -ü Se;
4-2: Cehar -i Dü;
4-1: Cehar -ı Yek;
5-5: Dü Beş;
5-4: Beş Dört;
5-3: Penc -ü Se;
5-2: Penc i Dü;
5-1: Penc -ü Yek;
6-6: Dü Şeş;
6-5: Şeş Beş;
6-4: Şeş Cehar;
6-3: Şeş -ü Se;
6-2: Şeş -i Dü;
6-1: Şeş -ü Yek;